قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3573

تاريخ الفي ( فارسى )

آنجا در اغروق‌ها مانده بودند ، آنچه ايشان گرفته بودند همه را بازگرفتند ، و مرگتيان گريخته رفتند . چنگيز خان چون بر حقيقت حال اطّلاع يافت به عزم استيصال و تأديب ايشان متوجّه آن صوب گرديد . از قبايل مرگيت قبيلهء اودويوت « 1 » را در قلعه [ اى ] پيچيد ، كه آن را دايقال قورغان « 2 » گويند ، محاصره نموده به دست آورد و ديگر قبايل ايشان مثل قبيلهء مودان و قبيلهء توداقلين « 3 » و قبيلهء جيؤن « 4 » همه را دستگير نموده بازگشت . و توقتاى با پسران خود گريخته پيش برادر تايانگ ، بويروق « 5 » رفت و اقوام او از مرگيت و دايراوسون ، كه ديگرباره ياغى شده بودند ، در حدود رودخانهء سلنگه به قلعهء تايقال « 6 » درآمدند و آنجا مقام ساختند . چنگيز خان ، بورغول نويان « 7 » را و چيمباى « 8 » ، برادر چيلاؤغون بهادر ، « 9 » را با لشكر دست راست به دفع ايشان فرستاد و ايشان به آنجا رفته تمامى آن اقوام را از آن قلعه دستگير نموده به درگاه چنگيز خان آوردند . و از جمله وقايع اين سال آنكه سه پادشاه بود از پادشاهان فرنگ كه يكى را نام دوقس بنادقه « 10 » بود كه پيرى معمّر و هردو چشم از حليهء نور عاطل مانده بود ، و اسب او را به دست مىكشيدند . و دويم مركيس ( ماركيز ) افرنسيس « 11 » . سيم كنت افلند ، « 12 » كه در لشكر از آن هردو زياده بود . [ اين سه ] با هم اتّفاق نموده به قصد گرفتن بيت المقدّس از دست مسلمانان متوجّه ديار اسلام گشتند . چون به نواحى قسطنطنيه رسيدند ، معلوم شد كه ميانهء سلاطين روم مخالفت و نزاع به جايى رسيده كه به اندك توجّه ولايت ايشان را توان گرفت . بنابراين ، اوّلا ترك عزيمت بيت المقدّس نموده شروع در محاصرهء قسطنطنيه كرده به اندك زمان آن را فتح نمودند و سه روز دست به قتل اهالى آن بلده دراز كرده ، خلايق بىشمار را به قتل رسانيدند . و در اين سه روز غير از آن جماعت كه در كنيسهء بزرگ قسطنطنيه - كه او را صوفيا « 13 » گفتندى - متحصّن شده بودند ، كسى را نگذاشتند . و روز چهارم متوجّه آن كنيسه شدند . چون اهالى كنيسه بر آن حال اطّلاع يافتند ، پريشان و مضطرب گشتند و چاره غير از آن نداشتند كه رهبانان و قسّيسان را بر آن داشتند كه انجيل را بر دست گرفته [ 199 ب ] بيرون رفته ، شفاعت كنند ، شايد كه به حرمت انجيل فرنگان دست از قتل آنها بازدارند . القصّه ، چون رهبانان و قسّيسان با كتاب انجيل بيرون آمدند فرنگان اوّلا ايشان را به قتل رسانيدند و بعد از آن به صوفيا درآمده تمامى مردم را به ضرب شمشير آبدار هلاك

--> ( 1 ) . متن : اودوقوت . ( 2 ) . متن : وابقال غورقان . ( 3 ) . متن : بوداقلين . ( 4 ) . متن : جسون . ( 5 ) . متن : توبروق . ( 6 ) . متن : قورفه فنحان . ( 7 ) . متن : بورقل نوريان . ( 8 ) . متن : صمباى . ( 9 ) . متن : جيلاوغان . ( 10 ) . ق : دونس بنادقه . ( 11 ) . متن : اقرينس . ( 12 ) . متن : كند افكند . ( 13 ) . متن : سوقيا .